گاهی یک خبر، کوتاه یا بلند، در حافظه تاریخی یک ملت ، حک می شود. این خبرها ، اخباری متفاوت و متمایزند، ریشه درخواست ها و آرزوهای دیرینه یک ملت دارند، آرزوهایی از آن دست که به آرمانی والا و اسطوره ای تبدیل می شوند.
اینک که از فراز قله هشتادسالگی بانک ملی ایران به گذشته می نگریم ، در چشم انداز نه چندان دور تاریخ معاصر، اعلان تشکیل بانک ملی ایران دیده می شود . اعلانی که نتیجه خیزش های پی در پی مردم برای کسب استقلال اقتصادی بود.
در روزگاری که بیگانگان در این سرزمین به تاخت و تاز مشغول بودند و حاکمان بیگانه پرست به عیش و نوش روزگار می گذراندند، ملت اما بیدار بود و چشم امید به سوسوی فانوس هایی داشت که درگوشه و کنار این فلات فرو رفته در تاریکی ، نوید مهتاب و خورشید را می دادند و شعله امید و ایستادگی در برابر جور بیگانگان را در دل های مردم شعله ور نگه می داشتند.
مشروطه خواهی ، تأسیس عدالت خانه ، تحریم تنباکو، نهضت جنگل و ... بسیاری از حرکت های انقلابی و شورانگیز دیگر و... و نهضت تأسیس بانک ملی ایران از نقطه های مهم و برجسته تاریخ معاصرند که غرور، شور و شعور یک ملت را پشتوانه خویش دارند.
از آن روز که حاج محمد حسن امین دارالضرب یکی از صرافان بزرگ کشور، طی نامه ای زیبا و بلند بالا پیشنهاد تشکیل یک بانک ایرانی را داد، مدت 130 سال می گذرد. ارائه چنین پیشنهادی به ناصرالدین شاه بیانگر آن بود که مردم آن دوران به اهمیت بانک و بانکداری وقوف لازم را داشتند . اما حاکمان نشنیدند و پشت گوش انداختند. هشت سال پس از این پیشنهاد، «بانک جدید شرق» به عنوان نخستین بانک به مفهوم امروزی که مرکز آن در لندن بود ، بدون اخذ هیچ مجوزی از حکومت مرکزی کار خود را آغاز کرد. دوسال بعد به سال 1268 هجری خورشیدی، بانک شاهنشاهی ایران توسط «بارون جولیوس دو رویتر» با کسب امتیاز از ناصرالدین شاه تأسیس شد.
طبق امتیاز نامه اعطایی ناصرالدین شاه، اجازه انحصاری تأسیس بانک شاهنشاهی ایران به مدت شصت سال به «رویتر» داده شد . این شخص علاوه برتأسیس بانک اجازه داشت که به کارهای صنعتی و تجاری نیز بپردازد. حق انحصاری نشر اسکناس ، استخراج و بهره برداری از معادن مختلف در تمام کشور نیز به او اعطا شده بود. این بانک از پرداخت هر نوع مالیاتی در ایران، معاف بود. گرفتن چنین امتیاز بسیار مهمی در قبال پرداخت شش درصد از سود خالص بانک ( که به هر حال ازحدود 13 هزار تومان کمتر نبود) میزان تسلط بیگانگان بر ارکان اقتصادی این مرز و بوم را بخوبی نشان می دهد.
بانک شاهنشاهی ایران در واقع همان بانک جدید شرق بود که به فعالیت های خود ادامه می داد. این بانک در سال دوم فعالیت خود تمام تشکیلات بانک جدید شرق در ایران را خرید و به کار آن پایان داد.
در آن روزگار تیره و تار،ایران خوان طمع بود و مهمان خوانده و ناخوانده بسیار داشت. به سال 1269 «ژاک بولیا کف» روسی مدت 75 سال امتیاز ایجاد انجمن استقراضی ایران را از ناصرالدین شاه گرفت .
این انجمن درخدمت سیاست دولت روسیه قرار داشت. در سال 1304 اولین بانک ایرانی به نام «بانک پهلوی قشون» راه اندازی شد که در سال 1333 «بانک سپه» نام گرفت .
و داستان سرگردانی سرمایه های بی سامان ادامه داشت، تا اینکه با مشارکت آحاد مردم و میل روزافزون صاحب سرنوشت خویش بودن به تحقق آرزوی جمعی، امکان رخ نمایی داد.
14 اردیبهشت سال 1306، لایحه اجازه تأسیس بانک ملی ایران به تصویب مجلس ششم رسید و در شانزده آبان ماه همین سال با تصویب قانونی به دولت اجازه داده شد، تا مراتب اجرایی تأسیس بانک ملی ایران را به انجام رساند.
در 28 مرداد سال 1307 اعلان تأسیس بانک ملی به اطلاع عموم رسید و در شهریور ماه همین سال بانک ملی ایران شروع به کار کرد، تا امروز فرزندان سرزمین اسلامی ایران خاطرات خوش آن روزگار را از حافظه پدران خویش هدیه بگیرند.
و بالاخره ، در شهریور 1307 آرزوی دیرینه یک ملت جامه تحقق برتن پوشید و تجسم عینی یافت .
در بهلبشوی هجوم و تاراج بانک های بیگانه ، بانک ملی ایران با پنج شعبه در پنج نقطه کلیدی کشور و با 17 نفر کار خود را آغاز کرد، آغازی که سرآغاز برچیده شدن بساط بیگانگان پس از سالیان سال غارت منابع این کشور بود.
و بدین سان بانک ملی ایران ، با عهده دار شدن وظایف متداول بانک مرکزی مانند نشر اسکناس ، تنظیم موازنه پرداخت ها ، هدایت و مدیریت سیاست های مالی و پولی و ..... به یک بانک مادر در کشور تبدیل شد وسرانجام در سال 1339 بانک مرکزی از بطن بانک ملی ایران متولد شد . همچنان که بسیاری از بانکهای دیگر کشور نیز فرزندان بانک ملی ایران محسوب می شوند .
اینک این بانک ملی ایران است که با صلابت تمام درخدمت هموطنان گرامی است و خدمات خود را با استفاده از 3300 شعبه در داخل ، 16 شعبه در خارج از کشور و بیش از 42 هزار نفر پرسنل مجرب و کارآزموده ارائه داده و جلب رضایت مشتریان را اصلی ترین هدف خود می داند .
و زمان گذشت تا داشته ها به سمت خواسته های برتر میل کنند و اعتماد مردم به توانایی خویش بودکه خیزش دوباره این امت را برای بنای جامعه ای نوین و اسلامی در پی داشت.
پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و به بار نشستن شوق عدالت خواهی ملت مسلمان ایران، بانک ملی ایران نیز سازندگی میهن را، مسئولیتی قدسی دانست تا به ایمان و اقتدار ، حافظ اعتماد دیرینه مشتریان خویش باشدو بعنوان یک سازمان اقتصادی فعال زمینه ساز تحول در ساز و کاربانکداری مدرن ایران گردد.
وچنین بود که تمام توانایی، دانایی، سرمایه و امکانات خویش را با هدف ادای دین خویش در دفاع از کیان ایران اسلامی بکارگرفت و با آمیختن خون کارکنان شهید خود با خون دیگر شهیدان عرصه دفاع مقدس بر استحکام بیش از پیش میثاق خود با ملت شهیدپرور، مهر تأئیدی دیگر گذاشت و پس از دوران دفاع با تمام توان در خدمت سازندگان عرصه پرتکاپوی سازندگی قرار گرفت و با حمایت های مالی خویش از بزرگترین و زیر بنایی ترین طرح های اقتصادی چون آزادراه ها،کارخانه های سیمان ، پتروشیمی و ... حمایت کرد و در شکوفایی دوباره اقتصاد کشور سهمی به سزا و غیرقابل تردید به دست آورد.
و اینک بانکدار ی الکترونیکی و اینترنتی را به پیشگاه امتی شورآفرین ، هدیه می کند که با راحتی و سرعت هرچه تمامتر به فعالیت های مالی و اقتصادی خویش بپردازند و طعم شیرین آسایش و آرامش را بچشند... و گذشته غرورآفرین ، آکنده از نشانه های بسیاری است که...
هر بار خواسته ایم ، توانسته ایم .
اینک پس از هشتاد سال تجربه و اعتماد، عزم آن داریم که فرزند زمان خویش باشیم و با جوانی و تازگی دوچندان، صداقت و اعتماد را بر بستر سرعت و سهولت درخدمت هموطنان عزیز در آوریم.
آینده حتماً حاوی خبرهای خوشتری است.
چراکه هنگامه خیزشی دوباره است برای پیوندهای ماندگار، قول های پایدار و ایجاد فصلی تازه در ارتباطات دوسویه و انسانی نه به قصد انتفاع که با نیت خدمت در راستای چشم انداز آینده ایران اسلامی.
در هشتادمین سالروز تأسیس نماد اعتماد یک ملت
خجسته باد این میثاق خوش آهنگ و این زمزمه پرطنین که :
هرجا سخن از اعتماد است نام بانك ملي ايران مي درخشد